Bilans przedsiębiorstwa
Ustawa o rachunkowości obliguje podmioty gospodarcze do sporządzania sprawozdań finansowych. W skład sprawozdania wchodzą następujące dokumenty:
- Bilans
- Rachunek zysków i strat
- Informacja dodatkowa.
Ustawodawca dodatkowo nałożył na niektóre przedsiębiorstwa, których sprawozdania muszą być ogłaszane i badane, sporządzanie rachunku z przepływów pieniężnych oraz zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym. Ponadto niektóre przedsiębiorstwa mogą sporządzać uproszone sprawozdania finansowe jeśli spełniają dwa spośród trzech warunków:
- średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób,
- suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro,
- przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro.
W takim przypadku zarówno bilans jaki rachunek zysków i strat powinien zawierać jedynie pozycje oznaczone cyframi literami rzymskimi.
Bilans jest to przedstawiona w formie statycznej informacja na temat majątku przedsiębiorstwa oraz źródeł jego finansowania. Najczęściej sporządzany jest ona na koniec i początek roku obrotowego ( bilans zamknięcia i otwarcia). Znajdują się w nim informacje o pochodzące z kont bilansowych, rachunku zysków i strat a także z innych dokumentów jak na przykład inwentaryzacja. Wpływ na wielkość sumy bilansowej mają operacje gospodarcze, a więc wszelkiego typu zdarzenia, które poparte są dokumentami księgowymi. Bilans składa się z dwóch głównych części: aktywów ( majątku firmy ) i pasywów (źródeł finansowania). Wielkość aktywów i pasywów musi być zawsze równa. Jest to fundamentalna zasada bilansu.
W skład aktywów wchodzi:
- Majątek trwały, a więc przede wszystkim wartości niematerialne i prawne, środki trwałe, należności długoterminowe, inwestycje długoterminowe, długoterminowe rozliczenia międzyokresowe.
- Majątek obrotowy, do którego zalicza się: zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe, krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.
Natomiast po stronie pasywów znajduje się:
- Kapitał własny
- Zobowiązania długo i krótkoterminowe, rozliczenia międzyokresowe, rezerwy na zobowiązania.
- Zysk netto ( wartość dodatnia) lub strata ( wartość ujemna )
Bilans sporządza osoba odpowiedzialna za prowadzenie księgowości w danej firmie. Powinien on być redagowany w języku polskim i zawierać między innymi: datę, podpisy, nawę jednostki organizacyjnej. Szczegóły jak powinien on wyglądać opisane są w załączniku do ustawy o rachunkowości. Każde przedsiębiorstwo za wyjątkiem banków i zakładów ubezpieczeń w takiej samej formie przygotowuje zestawienie bilansowe.
Prawidłowo sporządzony bilans powinien posiadać następujące cechy:
- zupełność, zawiera wszystkie niezbędne elementy, które przewiduje ustawa
- rzetelność, sporządzony jest on przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje, przedstawia on prawdziwe informacje
- sprawdzalność, łatwo go zbadać, ma swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości
- ciągłość, zawiera informacje na początek i koniec roku obrotowego, łączy się chronologicznie z poprzednim bilansem
- przejrzystość, transparentność ułatwia zbadanie sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa przez właściwe osoby.
Na podstawie bilansu można przeprowadzić analizę wskaźnikową firmy. Dostarcza on bowiem wielu informacji, które mogą posłużyć między innymi do obliczenia rentowności, zadłużenia, czy też płynności podmiotu gospodarczego.
