Opłacanie składek od umów cywilnoprawnych

Najczęściej występującą formą zatrudnienia pracownika jest oczywiście umowa o pracę. Niemniej na rynku gospodarczym spotkać możemy się również z pracą świadczoną na podstawie umów cywilnoprawnych. Zagadnienie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne pod kątem umów cywilnoprawnych, nie jest tematem jednopłaszczyznowym. Wspominana procedura uzależniona jest bowiem zarówno od rodzaju zawartej umowy, jak i od sytuacji osoby zatrudnionego m.in. tego, czy dla pracownika umowa stanowi jedyny tytuł zobowiązujący do wywiązania się z obowiązku ubezpieczeń, a także czy zatrudniona osoba jest uczniem lub studentem mającym ukończone 26 lat.

Zarówno w przypadku umowy zlecenie, jak i w przypadku umów jej podobnych tj. umowy agencyjnej albo innej umowy o świadczenie usług, zastosowanie znajdują przepisy dotyczące umowy zlecenie. Oznacza to zatem, iż pracownik podlega obowiązkowi ubezpieczenia emerytalnemu i rentowemu w okresie od dnia oznaczonym w umowie jako dzień rozpoczęcia, do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy.

Ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają natomiast zleceniobiorcy objęci obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi lub ci, którzy przystąpili do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, a wykonywana praca ma miejsce w siedzibie firmy lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę.

W wypadku zawarcia umowy zlecenia z emerytem lub rencistą, osoba ta podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, zdrowotnym i rentowym. Ubezpieczenie chorobowe nie jest obowiązkowe, warto jednak zwrócić uwagę na fakt, iż taki pracownik podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, w przypadku świadczenia usługi w miejscu lub siedzibie prowadzenia działalności przez zleceniodawcę. Jeżeli zatrudniony emeryt lub rencista wykonuje równocześnie dwie umowy zlecenie (a nawet więcej), to obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowego dotyczy jednej,  dowolnie wskazanej umowy, natomiast w przypadku pozostałej ilości umów ubezpieczenia zarówno ubezpieczenie emerytalne jak i rentowe są dobrowolne.

Inaczej sprawa wygląda w momencie zawarcia umowy zlecenia z uczniem lub studentem. Jeżeli umowa zawarta zostaje z uczniem szkoły gimnazjalnej, ponadgimnazjalnej, ponadpodstawowej lub student, który nie ukończył 26 roku życia, to taki pracownik – bez względu na rodzaj szkoły czy system nauki – nie podlega ubezpieczeniom społecznym, a zatem nie ciąży na nas obowiązek zgłoszenia takiego pracownika do ubezpieczeń społecznych, a następnie do ubezpieczenia zdrowotnego. Jedynym wyjątkiem od reguły jest sytuacja, w której student świadczący pracę na podstawie umowy zlecenie jest jednocześnie związany ze zleceniobiorcą umową o pracę, czy też lub w ramach takiej umowy świadczy usługę na rzecz własnego pracodawcy.

Jeżeli zleceniobiorca jest równocześnie zatrudniony (w innym niż nasze) przedsiębiorstwie, podstawę prawną wspomnianego zatrudnienia stanowi umowa o pracę, a otrzymywane z tego tytułu wynagrodzenie równe jest wynagrodzeniu minimalnemu lub od niego wyższe, to w takim przypadku podlega on obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.

Nieco inaczej sytuacja kształtuje się w przypadku zawarcia umowy zlecenia z osobą równocześnie prowadzącą działalność gospodarczą. Jeżeli przedmiot zlecenia jest inny niż przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej, to w takim wypadku mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczeń, czyli umową zlecenia i działalnością gospodarczą. Wówczas z jednego z wymienionych tytułów (dowolnie wybranego przez ubezpieczonego) ubezpieczenia są obowiązkowe, natomiast z drugiego wykazują charakter dobrowolny.

Kolejnym typem umowy cywilnoprawnej jest kontrakt menadżerski. Z racji na fakt, iż jest on umową nienazwaną, może on występować pod postacią umowy o pracę lub umowy zlecenia. W znacznej większości przypadków funkcjonuje on na zasadzie umowy o świadczenie usług, a tym samym nasz zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Ubezpieczeniu nie podlega natomiast pracownik świadczący swoje usługi na zasadach umowy o dzieło. Wyjątek stanowi moment, w którym zawieramy umowę z własnym pracownikiem.

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia jest przychód rozumiany pod kątem przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskiwany z tytułu wykonywanej umowy zlecenie, jeśli we wspomnianej umowie wymieniona została odpłatność kwotowa, w kwotowej stawce godzinowej, akordowej lub też w postaci prowizyjnej.

W sytuacji, w której podstawą wymiaru składek jest przychód, w podstawie należy uwzględnić wynagrodzenie wypłacone w gotówce, a także inne przychody uzyskiwane z tytułu wspomnianej umowy. Warto zwrócić uwagę na fakt, że roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być sumą wyższą w danym roku kalendarzowym niż kwota stanowiąca 30-krotnośći przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, ciąży natomiast na wszystkich osobach, które z danego tytułu podlegają również obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, czy też mają prawo do dobrowolnych ubezpieczeń. W praktyce oznacza to więc, że niemal każda osoba wykonująca pracę na umowę zlecenie (wyjątkiem są wspomniani uczniowie, studenci przed ukończeniem 26 roku życia i sytuacja, w której umowa zlecenie wykonywana jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej) podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przed zatrudnieniem zleceniobiorcy powinnyśmy, zatem w pierwszej kolejności ustalić, jakim ubezpieczeniom będzie podlegał wspomniany zleceniobiorca, a następnie (naturalnie w przypadku, w którym zleceniobiorca podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub tylko ubezpieczenia zdrowotnego) w terminie 7 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy zgłosić pracownika do ubezpieczeń.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *