Co to jest i do czego służy biznesplan?
Najnowszy artykuł
15 lipca 2017 | Komentarzy: 0

Biznesplanem (od angielskiego business plan – plan biznesu) nazwiemy formalny dokument opisujący:
Cele przedsięwzięcia – celowo nie używa się tu sformułowania „cele biznesowe”, gdyż biznesplany mogą mieć zastosowanie również dla organizacji …

Czytaj dalej
Aktualności

Tutaj znajdziesz najnowsze informacje o dotacjach unijnych, zmianach na naszej stronie i ciekawych wydarzeniach.

Biznesplany

Jeśli chcesz dowiedzieć się, czym jest biznesplan oraz jak go tworzyć i skutecznie realizować, ta kategoria jest dla Ciebie.

Finanse

Sprawdź, jakie masz możliwości pozyskania środków finansowych na rozwój firmy oraz jak nimi dysponować.

Marketing

Dowiedz się jak prowadzić działania marketingowe, aby klienci byli zadowoleni a firma przynosiła wysokie zyski.

Zarządzanie

Tutaj możesz zapoznać się z artykułami dotyczącymi każdego z elementów skutecznego zarządzania firmą.

Start » Finanse

Kto przydziela dotacje?

Publikacja: 6 listopada 2009Komentarzy: 0
Kto przydziela dotacje?

Bez cienia wątpliwości można stwierdzić, że bardzo zauważalna w Polsce „moda” na biznesplanowanie, zakładanie oraz prowadzenie przedsiębiorstw ma swoje źródła w rozwoju różnorodnych programów wspierania i motywowania przedsiębiorczości, z których najważniejsze są bezpośrednie dotacje pieniężne dla przedsiębiorstw. Dotacje w Polsce mają dwa źródła: pierwsze wewnętrzne, czyli pochodzące bezpośrednio z budżetu Rzeczypospolitej Polskiej lub jednostek samorządowych (gmin, powiatów, oraz województw) rozdysponowywane przez organy państwowe (lub wymienione jednostki samorządowe) typu: ministerstwa, Powiatowe Urzędy Pracy (tak zwane PUP‑y), Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) czy też Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (w skrócie PFRON), drugie zewnętrzne, których dysponentem są Wspólnoty Europejskie (użycie tego zwrotu zamiast popularnego „Unia Europejska” jest celowe pod względem formalnoprawnym, jako że sama Unia Europejska nie posiada osobowości prawnej i w związku z tym nie może bezpośrednio przydzielać dotacji; oba te zwroty mogą być jednakże używane zamiennie w niniejszym opracowaniu), a ostatecznymi sponsorami państwa członkowskie Wspólnot (czyli de facto również my wszyscy). Niestety, ale listy wszystkich instytucji przydzielających lub potencjalnie mogących przydzielić dotację nie można zamknąć. Jest tak ze względu na mnogość instytucji mających prawo do dotowania przedsiębiorstw, projektów biznesowych czy innych rodzajów aktywności nie traktowanych jako biznes per se (na przykład produkcji rolnej czy twórczości artystycznej). Nieścisłość prawa pogłębia ten chaos. Żeby nie pozostać gołosłownym wystarcza samo przytoczenie artykułu 118. Ustawy o Finansach publicznych (gwoli samego przykładu, nie jest to przepis będący bardzo istotnym w kontekście kompetencji w przydzielaniu dotacji przez instytucje państwowe):

„Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje wyłącznie imiennie określonym podmiotom publicznym i tylko na cele publiczne, związane z realizacją zadań określonego stopnia samorządu terytorialnego.”

Pojęcie „podmiot publiczny” nie jest definiowany przez prawo, stąd tworzy się furtka do dotowania w sposób zarówno de iure, jak i de facto uznaniowy ogromnej rzeszy instytucji oraz przedsięwzięć (w tym stowarzyszeń). Podobne przykłady można oczywiście mnożyć. Wprowadza to duże problemy już na samym wstępie: udzielenia odpowiedzi na pytania: „Kto może przydzielać dotacje?” i „Kto może otrzymać dotacje?”.

Aby nieco uprościć, można arbitralnie stwierdzić, że czytelników będą tu najbardziej interesowały dotacje „państwowe” przydzielane przez Powiatowe Urzędy Pracy oraz przez jednostki samorządu terytorialnego (głównie urzędy miasta i gminy). Celem najpopularniejszych dotacji ma być pomoc osobom prywatnym w zakładaniu (przede wszystkim) oraz prowadzeniu (w mniejszym stopniu) przez nie przedsiębiorstw.

Jednak prawdziwym „hitem” są tak zwane dotacje unijne. Dla wielu słabo poinformowanych osób (jest to niestety większość obecnych i potencjalnych przedsiębiorców polskich – winić można w dużym stopniu media za agresywną propagandę w miejsce rzetelnej informacji na ten temat) jawią się one niczym Ziemia Obiecana: napiszę wniosek, sporządzę biznesplan i mam. Niestety sytuacja nie jest tu ani taka prosta, ani tak piękna, jak wielu ludzi ją sobie wyobraża.

  1. Biznesplany.Biz tworzą ludzie z pasją, wiedzą i doświadczeniem w swoich dziedzinach. Jest to dobierany do potrzeb projektu zespół stałych konsultantów. Znajdują się w nim eksperci z dziedziny finansów, marketingu, zarządzania firmą i dotacji europejskich.
  2. Świadczymy usługi z zakresu pozyskiwania dotacji unijnych, tworzenia biznesplanów, przeprowadzania szkoleń i doradztwa marketingowego.
Skontaktuj się z nami i uzyskaj darmową wycenę
  1. (wymagane)
  2. (wymagany ważny e-mail)
  3. Captcha
 

Przede wszystkim należy zrozumieć samo pojęcie funduszu strukturalnego Unii Europejskiej (jest to ścisłe określenie tego, co potocznie określa się jako „fundusz unijny”). Poza tym należy być świadomym co najmniej uproszczonej architektury funduszy strukturalnych oraz powiązań zachodzących między nimi.

Funduszami strukturalnymi rozróżnianymi w budżetowaniu Wspólnot Europejskich w latach 2007-2013 są następujące podmioty:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego – Zgodnie z artykułem 160. Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską z 1975 roku, celem tego funduszu jest „przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie poprzez niwelowanie różnic w poziomach rozwoju oraz zacofania regionów’’. Fundusz jest bardzo rozbudowany w sensie dziedzin życia gospodarczego oraz szerzej społecznego, na które jest on w stanie przeznaczać swoje środki. Patrząc pod kątem statusu prawnego beneficjentami środków finansowych pochodzących z tego funduszu mogą być przede wszystkim przedsiębiorcy, instytucje otoczenia biznesu, instytucje pozarządowe, administracja rządowa oraz samorządy terytorialne, instytucje i jednostki badawczo-rozwojowe. Przedsiębiorcy będą zainteresowani przede wszystkim środkami przeznaczanymi przez fundusz na takie dziedziny życia gospodarczego jak turystyka oraz informatyka (budowa społeczeństwa informacyjnego).
  • Europejski Fundusz Społeczny – Jest to najistotniejszy fundusz strukturalny Unii Europejskiej patrząc zarówno z perspektywy budżetu UE/WE (wydatki funduszu zamykają się w okolicach jednej dziesiątej budżetu całej Unii Europejskiej), jak i z punktu widzenia osoby zainteresowanej aplikowaniem o dotacje na projekty związane z tu opisywaną drobną przedsiębiorczością. Polityka Funduszu jest kształtowana głównie przez założenia tak zwanej Strategii Lizbońskiej (jest już wiadomym, że założenia strategii, przede wszystkim w postaci przekształcenia obszaru Unii Europejskiej w najbardziej konkurencyjną gospodarkę świata do roku 2010 nie dojdą do skutku, co stawia pod dużym znakiem zapytania przyszłe kroki podejmowane przez Fundusz). Obecnie cel strategiczny (tak zwane programowanie Funduszu, wyznaczane na siedmioletnie okresy, okres bieżący programowania to lata 2007-2013) funduszu jest dwojaki: po pierwsze jest to „konkurencyjność regionalna i zatrudnienie” (czyli zwiększenie konkurencyjności, zatrudnienia i atrakcyjności inwestycyjnej regionów, na ten cel przeznaczane jest około 20% środków finansowych Funduszu, czyli w przybliżeniu 2% budżetu Unii Europejskiej jako całości), po drugie jest to „konwergencja” (chodzi o stymulację wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w regionach najsłabiej rozwiniętych, na ten cel przeznaczone jest ponad 80% wszystkich środków finansowych Funduszu, czyli około 8% budżetu Unii europejskiej jako całości).

Rozpatrywany Europejski Fundusz społeczny stawia sobie za cel również rozwój tak zwanego kapitału ludzkiego (określenie to może niektórych razić ze względu na przebijające się przez nie traktowanie człowieka, jako surowca do przeróbki).

  • Poprawa jakości kapitału ludzkiego (34% wszystkich środków Funduszu przeznaczanych na rozwój kapitału ludzkiego) ‑ innymi słowy, chodzi tu o wzrost kompetencji ludzi zamieszkujących i gospodarujących na danym obszarze. Nie należy tu utożsamiać tego wyłącznie z tak zwanymi wskaźnikami scholaryzacji, czyli wykształcenia. Liczą się tu także realne umiejętności oraz wiedza, także nie będące szkolnymi czy zawodowymi per se.
  • Poprawa dostępu do zatrudnienia i równowaga (30% środków Funduszu przeznaczanych na rozwój kapitału ludzkiego) ‑ mówiąc prościej, chodzi o tak zwaną walkę z bezrobociem. Człon „równowaga” wyraża intencję minimalizacji różnic w poziomie zatrudnienia w poszczególnych regionach oraz państwach członkowskich Wspólnot Europejskich (stosowanie zamiennie liczby pojedynczej i mnogiej wynika z braku prawnej zgody co do nazewnictwa tego organu).
  • Poprawa zdolności adaptacyjnych pracowników i firm, przedsiębiorstw i przedsiębiorców (18% środków Funduszu przeznaczanych na rozwój kapitału ludzkiego) – zdolnościami adaptacyjnymi są ogół cech pozwalającymi na dostosowywanie się do zmieniającej się sytuacji gospodarczej i społecznej. Przykładami takich cech są: mobilność, zdolność przekwalifikowania swojego przedsiębiorstwa czy umiejętności zawodowych, chęć zdobywania nowych umiejętności i tym podobne.
  • Poprawa integracji społecznej osób mniej uprzywilejowanych (14% środków Funduszu przeznaczanych na rozwój kapitału ludzkiego) ‑ tak zwana walka z dyskryminacją wynikająca z idei politycznej poprawności jest jednym z podstawowych celów Unii Europejskiej. Osobami mniej uprzywilejowanymi są na przykład ludzie niepełnosprawni lub pochodzący z nizin społecznych. Celem jest tu włączenie ich w „normalne” życie.
  • Wzmocnienie zdolności instytucjonalnych na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym (3% środków Funduszu przeznaczanych na rozwój kapitału ludzkiego) – nie jest tu celem wzmacnianie władzy państwowej, lecz skłonności do organizacji oraz rozbudzanie inicjatyw społecznych.
  • Mobilizacja na rzecz reform w obszarze zatrudnienia i integracji (1% środków Funduszu przeznaczanych na rozwój kapitału ludzkiego) ‑ jest to cel dość wtórny oraz będący w zasadzie tożsamym z promowaniem realizacji celów wyżej wymienionych.

Z powyższych informacji osoby zainteresowane otrzymaniem dotacji „na coś”, a nie mające jeszcze pomysłu na biznes (jest to co prawda złe zarówno pod względem czysto biznesowym, jak i etycznym, ale praktyka uczy, że takich osób jest naprawdę wiele) mogą wyciągnąć wnioski, że „w modzie” w tym Funduszu są inwestycje edukacyjne, szkoleniowe i podobne związane z przekazywaniem wiedzy i umiejętności ludziom. Oznacza to również, że w swoim biznesplanie dobrze będzie zaznaczyć jakie korzyści pod względem nazwijmy dla uproszczenia „intelektualnym” będzie dawało stworzenie czy rozwój danej firmy przez przedsiębiorcę. O ile trudno jest oczekiwać wnoszenia tego typu benefitów przez solarium czy zakład krawiecki, o tyle już szkoła języków obcych czy mała firma informatyczna są tu przedsięwzięciami których działalność bezpośrednio koresponduje z wartościami popieranymi przez Fundusz, a co za tym idzie może być dobrą podstawą do otrzymania zeń dotacji.

  • Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (funduszem strukturalnym jest tylko sekcja orientacji) – tu nie będzie rozpatrywany między innymi ze względu na wyłączenie Funduszu z kategorii funduszy strukturalnych Unii Europejskiej co najmniej do roku 2013)
  • Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa – Fundusz nie będzie rozpatrywany z tych samych powodów, co Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej
  • Warunkowo do funduszy strukturalnych Unii Europejskiej (Wspólnot Europejskich) zalicza się także tak zwany Fundusz Spójności (fundusz kohezyjny) – Fundusz nie będzie rozpatrywany między innymi ze względu na jego niejednoznaczny status oraz dość zawężone pole działania (infrastruktura transportowa i ochrona środowiska)

Jak widać powyżej, zrozumienie mechanizmów dysponowania tym, co potocznie określa się jako „pieniądze z Unii” może nastręczać wielu trudności już z samego względu na wielość funduszy strukturalnych oraz ich rozmyte i przenikające się kompetencje. Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy wziąć pod uwagę, że zazwyczaj ma tutaj miejsce delegacja (to znaczy przeniesienie) kompetencji w zarządzaniu (czyli także przydzielaniu) środków.

Zgodnie z przepisami ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, funkcję Instytucji Zarządzającej w samym tylko Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki pełni minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, a zgodnie z regulaminem wewnętrznym Ministerstwa Rozwoju Regionalnego obowiązki Instytucji Zarządzającej pełni Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym.

Tutaj nie kończy się delegacja obowiązków i odpowiedzialności. Poszczególne zadania realizowane w ramach Funduszu są przekazywane tak zwanym Instytucjom Pośredniczącym. W części centralnej, realizującej przede wszystkim wsparcie systemowe o charakterze ogólnokrajowym (na przykład dotowanie całych gałęzi przemysłu lub wielkich działających przedsiębiorstw), funkcje Instytucji Pośredniczących powierzone zostały ministrom kompetentnym do danego zadania (na przykład gospodarki w temacie przemysłu stalowego czy stoczniowego czy też ministrowi finansów w kwestiach właściwych instytucjom finansowym). Natomiast wsparcie dla osób indywidualnych (czyli na przykład bezrobotnych lub absolwentów planujących założenie firmy), zgodnie z decyzją o decentralizacji, udzielane jest przede wszystkim (ale nie wyłącznie) w ramach komponentu regionalnego, dlatego zadania Instytucji Pośredniczących powierzone zostały samorządom województw (gdzie może następować dalsza delegacja zadań).

Sytuacja gmatwa się jeszcze bardziej gdy weźmie się pod uwagę, że Instytucja Pośrednicząca, biorąc pod uwagę specyfikę swojej misji oraz doświadczenie instytucji działających w danym obszarze, ma prawo (ale nie obowiązek) do oddelegowania realizacji części zadań do Instytucji Pośredniczących II Stopnia. Niezależnie od poziomu delegacji zadań Instytucja Zarządzająca w dalszym ciągu ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłową realizację danego zadania przed organem Wspólnot Europejskich. Dla ubiegającego się o daną dotację najistotniejszą jest jednak informacja, że to nie Wspólnoty Europejskie bezpośrednio czy minister będzie decydował o przydzieleniu im lub nie dotacji na założenie czy rozwój ich przedsięwzięcia.

Więcej informacji na temat tego zagadnienia można znaleźć w dokumencie pod tytułem „System realizacji Programu Kapitał Ludzki”.

Przykładem instytucji oddelegowanej do prowadzenia opiniowania wniosków i przydzielania dotacji może być Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (www.mazowia.eu). Jest to specjalna jednostka utworzona specjalnie do wdrażania programów unijnych na terenie województwa mazowieckiego. Centrala instytucji mieści się oczywiście w Warszawie, lecz posiada ona również oddziały zamiejscowe: w Ciechanowie, Ostrołęce, Płocku, Radomiu i Siedlcach.

Ze względu na potrzeby naszych czytelników oraz konieczność zachowania rozsądnej objętości przez niniejszy artykuł, gros uwagi zostanie poświęcone tu dotacjom dla obecnych oraz przyszłych małych przedsiębiorców. Oznacza to, że opracowanie będzie się koncentrowało się na dotacjach na nowe projekty przydzielane zarówno przez Wspólnotę Europejską (Unia Europejska wciąż nie posiada osobowości prawnej), jak i ze strony państwa polskiego dotacjach pozostających w dyspozycji przede wszystkim urzędów pracy.

Karol Szczepański

Dodaj komentarz!

Weź udział w dyskusji poniżej lub wyślij trackback z Twojego bloga. Możesz także subskrybować poniższe komentarze poprzez kanał RSS.

Możesz użyć następujących tagów:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Chcesz aby w Twoim komentarzu pojawił się Twój własny avatar? Zarejestruj się w Gravatar.