Typowe komponenty struktury organizacyjnej – czyli z czego składa się nasza firma?

Skoro wiemy już, jak definiuje się przedsiębiorstwo jako swego rodzaju system, a także jakimi charakteryzuje się ono właściwościami, najwyższy czas, aby przejść do meritum serii naszych tekstów dotyczących firmowej struktury.

W organizacji produkcyjnej lub handlowej, jaką jest podmiot gospodarczy, do elementów składowych tej struktury zaliczamy wszelkiego rodzaju komórki organizacyjne oraz stanowiska pracy, powiązane ze sobą rozmaitymi relacjami służbowymi, funkcjonalnymi, informacyjnymi czy też korporacyjnymi.

Wyjaśniając pojęcie organizacji, zwrócić trzeba uwagę na jej ważny atrybut, jakim jest sposób jej wewnętrznego uporządkowania – wspominaliśmy już, że ów sposób musi przede wszystkim powodować, aby wszystkie części składowe miały swój udział w powodzeniu organizacji jako całości.

Ponieważ sam termin „organizacja” bywa w literaturze przedmiotu definiowany w trzech znaczeniach: czynnościowym, rzeczowym (instytucjonalnym) oraz atrybutowym (strukturalnym), pojawia się potrzeba zaakcentowania, iż nas interesuje przede wszystkim ostatnie z nich.

W tym znaczeniu definicja sprowadza się do stwierdzenia, że „organizacja stanowi cechę przedmiotów złożonych, czyli sposób ich wewnętrznego uporządkowania”. Z takim wyjaśnieniem można już w prosty sposób utożsamiać termin „struktura organizacyjna”, albowiem pod tym pojęciem rozumie się „całokształt wewnętrznych stosunków pomiędzy elementami instytucji, rozpatrywany ze względu na przyczynianie się poszczególnych składników do efektywnej i skutecznej realizacji celów całości”.

Skomplikowane?

Krótko mówiąc – właściwy dobór i ukształtowanie struktury organizacyjnej w naszej firmie ma prowadzić do takiego podziału odpowiedzialności, uprawnień i obowiązków pomiędzy komórkami organizacyjnymi (stanowiskami) oraz takiego sformalizowania powiązań pomiędzy tymi elementami, aby każdy z nich jak najlepiej realizował strategiczne cele przedsiębiorstwa.

Kluczowym zadaniem sformalizowanej struktury organizacyjnej jest uregulowanie szeroko pojętego wewnętrznego ładu w danej instytucji, a zatem z jednej strony określenie miejsca każdego członka zespołu pracowniczego, natomiast z drugiej – wyznaczenie optymalnych sposobów postępowania (zarówno zbiorowego, jak i każdego uczestnika z osobna), ukierunkowanych na sprawną realizację celów organizacji jako całości. Z tego też względu w każdej strukturze możemy wyszczególnić dwojakiego rodzaju aspekty:

– statyczne – które występują wówczas, kiedy nie bierzemy pod uwagę następstwa wydarzeń w czasie, lecz rozpatrujemy organizację w danym momencie czasowym jako układ elementów; oznacza to koncentrację na formie jej struktury, czyli sposobie poziomego oraz pionowego podziału na komórki organizacyjne i stanowiska robocze, jak również rozparcelowania pomiędzy nimi uprawnień decyzyjnych, obowiązków oraz zakresu odpowiedzialności, które określone jest formalnymi przepisami, wreszcie zaś ujawnienie układu wzajemnych zależności i powiązań pomiędzy elementami;

– dynamiczne – odnoszą się one do procesów zachodzących w czasie, czyli wykonywanych w danej organizacji czynności (np. obieg dokumentów, materiałów, przepływ informacji i sposób podejmowania decyzji); innymi słowy – aspekty te oznaczają koncentrację na sposobach funkcjonowania systemu i współdziałania jego elementów.

Marta Konstancja Olesińska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *