Euroobligacje, czyli instrument finansowania specyficzny, ale i wygodny na globalnym rynku kapitałowym

Międzynarodowy rynek obligacji obejmuje procedury emisji, subskrypcji oraz alokacji obligacji zagranicznych, a więc denominowanych w walutach krajów, na obszarze których są one plasowane, nie zaś w walucie kraju, którego emitent jest rezydentem. Walory te sprzedawane są następnie poza granicami kraju ich pochodzenia – na jednym lub jednocześnie na kilku krajowych rynkach. Do najpopularniejszych kategorii papierów dłużnych na rynku międzynarodowym należą:

  • obligacje jankeskie – emitowane poza USA przez firmy amerykańskie;
  • obligacje samurajskie – których emitentami są przedsiębiorstwa oraz banki japońskie;
  • euroobligacje – emitowane w euro i innych europejskich walutach (np. funtach), poza granicami krajów, w których walucie są denominowane.

Przechodząc do meritum, a więc do tematu euroobligacji, stanowiących aktualnie największy segment rynku obligacji międzynarodowych oraz najbardziej dostępną jego część dla polskich przedsiębiorców, warto zauważyć, że ich historia sięga aż do roku 1963. Wówczas to spółka „Autostrade” dokonała pierwszej emisji tego typu papierów wartościowych, opiewających na kwotę 15 mln USD. Obligacje te zostały skierowane na rynki międzynarodowe i stały się zaczątkiem nowego typu instrumentów dłużnych. Z uwagi na fakt, iż standard ich emisji został opracowany oraz wdrożony w Europie, otrzymały one nazwę euroobligacji. […]

Euroobligacje – kategoria wewnętrznie zróżnicowana, czyli co nieco o rodzajach tych papierów…

Euroobligacje, podobnie jak krajowe papiery wartościowe tego samego typu, sklasyfikować można przede wszystkim według kryterium świadczenia, jakie z tytułu ich posiadania przysługuje obligatariuszowi. Zgodnie z taką linią podziału wyróżniamy obligacje, inkorporujące świadczenia:

1. Pieniężne:

  • o stałej stopie procentowej – przez cały okres ich posiadania przynoszą posiadaczowi stały dochód, niezależnie od wahań oprocentowania bieżącego na rynku kapitałowym czy też sytuacji finansowej emitenta (w całym okresie, na jaki udzielana jest pożyczka stopa procentowa jest ustalana jest jako stała);
  • o zmiennej stopie procentowej – wysokość wypłacanych odsetek zależy od kształtowania się stóp procentowych na rynku kapitałowym, zatem może zmieniać się z czasem (zazwyczaj do tego typu zaliczają się obligacje emitowane na dłuższe, kilkuletnie okresy);
  • z tzw. kuponem zerowym – przynoszą nabywcom stały dochód, jednakże sprzedawane są z dyskontem i do momentu wykupu nie uprawniają do pobierania należności ubocznych w postaci odsetek. Sprzedaż obligacji z dyskontem oznacza, że cena ich nabycia jest niższa od ceny nominalnej. Dyskonto, czyli różnica między wyższą a niższą ceną; zastępuje w tym przypadku dochód procentowy w postaci kuponów. […]

Obligacje od podstaw, czyli słów kilka o długoterminowych papierach dłużnych i ich charakterystyce

Obligacje, należące do kategorii dłużnych papierów wartościowych, stanowią kolejne z dostępnych dla przedsiębiorców źródeł pozyskania finansowania zewnętrznego – właściwie zaś należałoby powiedzieć, że zgromadzenie dodatkowych środków możliwe jest dzięki ich emisji. Na wstępie przytoczyć wypada więc kilka kwestii formalnych związanych z cechami owych dłużnych instrumentów finansowych, ich wprowadzeniem do obrotu i transakcjami na rynku kapitałowym. W związku bowiem z niedawną akcesją naszego kraju do Unii Europejskiej i postępem w zakresie tworzenia jednolitego wspólnotowego rynku finansowego, polskie prawo o obrocie papierami wartościowymi po nowelizacji przybrało kształt dostosowany do unijnych przepisów. Znakomita większość pojęć odnoszących się do obligacji w rozumieniu polskiej ustawy, odnosić się będzie zatem także i do tzw. euroobligacji.

Obligacja – ex definitione – stanowi pożyczkowy papier wartościowy, w którym emitent stwierdza, iż jest dłużnikiem wobec posiadacza obligacji zwanego (obligatariuszem) i zobowiązuje się wobec niego do realizacji zdefiniowanych świadczeń, takich jak: wykup obligacji według wartości nominalnej bądź określone zobowiązania o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami. […]

Jeszcze o beneficjentach – czyli jakie możliwości wsparcia są w dyspozycji przedsiębiorców?

Wreszcie czas na najbardziej interesującą nas grupę potencjalnych beneficjentów funduszy, a więc przedsiębiorców. Podmioty prowadzące w Polsce działalność gospodarczą mają możliwość otrzymać środki na przedsięwzięcia zróżnicowanego typu – od innowacyjnych, wymagających długotrwałych i skomplikowanych badań, poprzez kosztowne inwestycje w infrastrukturę, aż po doradztwo i szkolenia, a więc wzmacnianie „kompetencji miękkich” pracowników. Zamierzając sięgnąć po unijne fundusze, trzeba jednak po pierwsze mieć w pamięci pewne istotne ograniczenie, wynikające z rodzaju branży, w jakiej działa nasza firma. Jeśli bowiem przedsiębiorstwo nasze funkcjonuje w sektorze rolno-spożywczym (przy czym może to być zarówno przetwórstwo, jak i sprzedaż wyrobów), to możemy starać się o dofinansowanie ze środków PROW, natomiast w pozostałych przypadkach istnieje możliwość pozyskania funduszy z RPO, PO IŚ, PO KL, PO IG czy też PO RPW. […]

Beneficjent – kategoria pojemna i zróżnicowana – czyli kto może liczyć na unijne środki?

Jako potencjalni beneficjenci unijnych funduszy strukturalnych zapewne znajdujemy się w grupie określanej mianem „przedsiębiorców” i to właśnie ta kategoria będzie nas w największym stopniu interesowała w toku rozpatrywania możliwości uzyskania wsparcia finansowego ze środków Wspólnoty. Trzeba jednak zaznaczyć, iż podmioty prowadzące działalność gospodarczą nie są bynajmniej tą grupą, która otrzyma największy „zastrzyk finansowy” z Unii w latach 2007-2013. Pod tym względem bezsprzecznie dominują bowiem samorządy – blisko połowa kwoty finansowego wsparcia trafi w bieżącym okresie programowania właśnie do jednostek samorządu terytorialnego różnego szczebla. Największą pulę środków pozyskać mogą samorządy lokalne, znacznie mniej powiatowe i wojewódzkie, co również stanowi wyraz unijnej zasady subsydiarności, w ramach której wsparcie powinno być realizowane na jak najniższym szczeblu władz, najbardziej świadomym problemów, jakich doświadczają obywatele w jego bezpośredniej bliskości. Jednak to właśnie samorząd województwa znajduje się na pozycji niejako uprzywilejowanej, gdyż w systemie wdrażania polityki strukturalnej zarządy województw pełnią rolę szczególną. To one dysponują środkami EFRR w ramach regionalnych programów operacyjnych, jak również pełnią funkcję instytucji pośredniczących w systemie realizacji PO Kapitał Ludzki, zarządzając w tym przypadku środkami EFS. […]

W zgodzie z zasadami – czyli na czym opiera się filozofia polityki spójności?

Skoro już opisaliśmy zasadnicze cele polityki regionalnej, trzeba jeszcze wspomnieć o określonych normach i wytycznych, których sformułowanie stało się niezbędne, aby wspomniane cele stały się możliwe do zrealizowania. Zasady, jakimi kieruje się Unia, zmierzając do osiągnięcia spójności społeczno-gospodarczej, definiowane były stopniowo na przestrzeni wieli lat, przy czym cały czas ich autorom przyświecał zasadniczy zamiar zwiększenia skuteczności realizacji polityki strukturalnej. Obok tzw. „zasad generalnych”, stanowiących podstawę urzeczywistnienia idei Unii oraz wpisanych w treść wspólnotowych traktatów, funkcjonują również „zasady operacyjne”, regulujące poszczególne fundusze strukturalne.

Taką nadrzędną dewizą, przyświecającą realizacji polityki regionalnej, na której oparto jej reformę w 1988r., była zasada solidarności pomiędzy bogatymi i biednymi krajami Wspólnoty. Jej przestrzeganie wiązało się ze zwiększonym uczestnictwem krajów wysoko rozwiniętych gospodarczo w powiększających się wydatkach na politykę regionalną. Ogólnie zasady generalne definiują rolę i sposób funkcjonowania Komisji Europejskiej w zakresie polityki regionalnej oraz determinują istotę i filozofię wspólnotowej polityki zmniejszania regionalnych dysproporcji w rozwoju. Są to przede wszystkim: subsydiarność, koordynacja i elastyczność. Drugą grupę stanowią zasady organizacji tejże polityki, w skład których wchodzą wytyczne dotyczące: programowania, partnerstwa, kompatybilności oraz spójności. Poza nimi funkcjonują także zasady finansowania oraz oceny realizacji programów, przy czym do tej pierwszej grupy zalicza się zasady: koncentracji, dodatkowości i komplementarności, natomiast do drugiej należą zasady: monitorowania, oceny oraz kontroli finansowania. […]

Przez meandry procedur ku celom – czyli czemu ma służyć polityka strukturalna?

W celu osiągnięcia wysokiej skuteczności działań, podejmowanych w kierunku uzyskania spójności społeczno-gospodarczej, polityka regionalna Wspólnoty Europejskiej, a tym samym również i wykorzystanie środków z funduszy strukturalnych, opiera się na ściśle określonych wytycznych (celach), które warto pokrótce opisać – choćby dlatego, byśmy zdawali sobie sprawę, do urzeczywistnienia jakich priorytetów przyczyniamy się, sięgając po wsparcie finansowe z Unii i realizując dzięki nim współfinansowane projekty.

Cele powinny być postrzegane, jako odrębne instrumenty europejskiej polityki regionalnej, funkcjonujące równolegle do jej narzędzi finansowych. Zostały one klarownie zdefiniowane podczas reformy, która miała miejsce w 1988r., natomiast we wcześniejszym okresie cele i zasady w polityce regionalnej również występowały, lecz nie były jasno sprecyzowane ani też zapisane w unijnej legislacji. Obecnie wspomniane priorytety stanowią główny wyznacznik przyznawania pomocy finansowej, przy czym dzielą się one na regionalne i horyzontalne. W ramach tych pierwszych pomoc przyznawana jest wybranym regionom, spełniającym kryteria zakwalifikowania, natomiast o środki w ramach celów horyzontalnych można ubiegać się na całym terytorium Wspólnoty, na poziomie danego kraju. W związku z faktem, iż w latach 1988-1993, a następnie 1993-1999, kryteria przyznawania wsparcia sformułowane były w taki sposób, iż do jego uzyskania kwalifikowało się ponad 50% ludności Wspólnoty Europejskiej, a więc bardzo obszerna grupa, zdecydowano się w kolejnym okresie programowania zdefiniować cele w odmienny sposób, ograniczając tym samym wielkość populacji, uprawnionej do korzystania z subwencji strukturalnych. Ostatecznie począwszy od 2000r. liczbę celów polityki strukturalnej ograniczono z 6 do 3. Opracowując koncepcję tejże polityki na okres 2007-2013, wyznaczono ich tyle samo, jednak zmieniono ich treść, znacznie też upraszczając określenia celów, które do tej pory były długie, zawiłe i sformułowane w sposób dość ogólnikowy. Obecnie mamy więc 3 następujące cele: […]

Przez meandry funduszy do właściwego celu – czyli jakie źródła finansowania są dla nas dostępne?

Zapewne truizmem będzie stwierdzenie, iż zróżnicowania regionalne w Unii Europejskiej są bardzo duże – przy czym występują zarówno istotne różnice w poziomie rozwoju poszczególnych krajów członkowskich, jak i regionów wewnątrz nich. Dysproporcje owe nie dotyczą jednak wyłącznie ekonomicznego wymiaru rozwoju, lecz w równym stopniu odnotować można w obrębie Wspólnoty rozbieżności dotyczące: wielkości terytorium, liczby ludności, potencjału gospodarczego, statusu prawnego, jak też zakresu posiadanych kompetencji, odpowiedzialności i środków finansowych. Taka dysharmonię pogłębia dodatkowo różnorodne nazewnictwo, zarówno regionów, jak i innych jednostek podziału terytorialnego – to, co w jednym państwie jest formalnie nazywane regionem, w innym zwie się hrabstwem, dystryktem czy okręgiem…albo też województwem. Wprowadzenie na gruncie europejskim polityki spójności przyczyniło się do zwiększenia partycypacji regionów (i ich przedstawicieli) w strukturach samej Unii. Większość samorządów terytorialnych oraz ich związków posiada swe biura w Brukseli, dzięki czemu może aktywnie działać na rzecz własnych interesów. Sytuacja ta znacznie ułatwiła przepływ informacji pomiędzy Komisją Europejską a regionami, do czego walnie przyczyniła się również działalność -powołanego do życia w 1994r. – Komitetu Regionów, jako organu opiniodawczego i doradczego Wspólnot. Mimo wszystko podkreślić trzeba, iż siła regionalnego lobby w Unii tym jest większa, im ściślej związana z władzami państwowymi, a zatem Europa jako kontynent składający się z regionów o różnym statusie, wielkości i poziomie rozwoju gospodarczego nadal pozostaje Europą, w której główną rolę w tworzeniu i realizacji polityk odgrywają państwa. […]