Beneficjent – kategoria pojemna i zróżnicowana – czyli kto może liczyć na unijne środki?

Jako potencjalni beneficjenci unijnych funduszy strukturalnych zapewne znajdujemy się w grupie określanej mianem „przedsiębiorców” i to właśnie ta kategoria będzie nas w największym stopniu interesowała w toku rozpatrywania możliwości uzyskania wsparcia finansowego ze środków Wspólnoty. Trzeba jednak zaznaczyć, iż podmioty prowadzące działalność gospodarczą nie są bynajmniej tą grupą, która otrzyma największy „zastrzyk finansowy” z Unii w latach 2007-2013. Pod tym względem bezsprzecznie dominują bowiem samorządy – blisko połowa kwoty finansowego wsparcia trafi w bieżącym okresie programowania właśnie do jednostek samorządu terytorialnego różnego szczebla. Największą pulę środków pozyskać mogą samorządy lokalne, znacznie mniej powiatowe i wojewódzkie, co również stanowi wyraz unijnej zasady subsydiarności, w ramach której wsparcie powinno być realizowane na jak najniższym szczeblu władz, najbardziej świadomym problemów, jakich doświadczają obywatele w jego bezpośredniej bliskości. Jednak to właśnie samorząd województwa znajduje się na pozycji niejako uprzywilejowanej, gdyż w systemie wdrażania polityki strukturalnej zarządy województw pełnią rolę szczególną. To one dysponują środkami EFRR w ramach regionalnych programów operacyjnych, jak również pełnią funkcję instytucji pośredniczących w systemie realizacji PO Kapitał Ludzki, zarządzając w tym przypadku środkami EFS. […]

W zgodzie z zasadami – czyli na czym opiera się filozofia polityki spójności?

Skoro już opisaliśmy zasadnicze cele polityki regionalnej, trzeba jeszcze wspomnieć o określonych normach i wytycznych, których sformułowanie stało się niezbędne, aby wspomniane cele stały się możliwe do zrealizowania. Zasady, jakimi kieruje się Unia, zmierzając do osiągnięcia spójności społeczno-gospodarczej, definiowane były stopniowo na przestrzeni wieli lat, przy czym cały czas ich autorom przyświecał zasadniczy zamiar zwiększenia skuteczności realizacji polityki strukturalnej. Obok tzw. „zasad generalnych”, stanowiących podstawę urzeczywistnienia idei Unii oraz wpisanych w treść wspólnotowych traktatów, funkcjonują również „zasady operacyjne”, regulujące poszczególne fundusze strukturalne.

Taką nadrzędną dewizą, przyświecającą realizacji polityki regionalnej, na której oparto jej reformę w 1988r., była zasada solidarności pomiędzy bogatymi i biednymi krajami Wspólnoty. Jej przestrzeganie wiązało się ze zwiększonym uczestnictwem krajów wysoko rozwiniętych gospodarczo w powiększających się wydatkach na politykę regionalną. Ogólnie zasady generalne definiują rolę i sposób funkcjonowania Komisji Europejskiej w zakresie polityki regionalnej oraz determinują istotę i filozofię wspólnotowej polityki zmniejszania regionalnych dysproporcji w rozwoju. Są to przede wszystkim: subsydiarność, koordynacja i elastyczność. Drugą grupę stanowią zasady organizacji tejże polityki, w skład których wchodzą wytyczne dotyczące: programowania, partnerstwa, kompatybilności oraz spójności. Poza nimi funkcjonują także zasady finansowania oraz oceny realizacji programów, przy czym do tej pierwszej grupy zalicza się zasady: koncentracji, dodatkowości i komplementarności, natomiast do drugiej należą zasady: monitorowania, oceny oraz kontroli finansowania. […]

Przez meandry procedur ku celom – czyli czemu ma służyć polityka strukturalna?

W celu osiągnięcia wysokiej skuteczności działań, podejmowanych w kierunku uzyskania spójności społeczno-gospodarczej, polityka regionalna Wspólnoty Europejskiej, a tym samym również i wykorzystanie środków z funduszy strukturalnych, opiera się na ściśle określonych wytycznych (celach), które warto pokrótce opisać – choćby dlatego, byśmy zdawali sobie sprawę, do urzeczywistnienia jakich priorytetów przyczyniamy się, sięgając po wsparcie finansowe z Unii i realizując dzięki nim współfinansowane projekty.

Cele powinny być postrzegane, jako odrębne instrumenty europejskiej polityki regionalnej, funkcjonujące równolegle do jej narzędzi finansowych. Zostały one klarownie zdefiniowane podczas reformy, która miała miejsce w 1988r., natomiast we wcześniejszym okresie cele i zasady w polityce regionalnej również występowały, lecz nie były jasno sprecyzowane ani też zapisane w unijnej legislacji. Obecnie wspomniane priorytety stanowią główny wyznacznik przyznawania pomocy finansowej, przy czym dzielą się one na regionalne i horyzontalne. W ramach tych pierwszych pomoc przyznawana jest wybranym regionom, spełniającym kryteria zakwalifikowania, natomiast o środki w ramach celów horyzontalnych można ubiegać się na całym terytorium Wspólnoty, na poziomie danego kraju. W związku z faktem, iż w latach 1988-1993, a następnie 1993-1999, kryteria przyznawania wsparcia sformułowane były w taki sposób, iż do jego uzyskania kwalifikowało się ponad 50% ludności Wspólnoty Europejskiej, a więc bardzo obszerna grupa, zdecydowano się w kolejnym okresie programowania zdefiniować cele w odmienny sposób, ograniczając tym samym wielkość populacji, uprawnionej do korzystania z subwencji strukturalnych. Ostatecznie począwszy od 2000r. liczbę celów polityki strukturalnej ograniczono z 6 do 3. Opracowując koncepcję tejże polityki na okres 2007-2013, wyznaczono ich tyle samo, jednak zmieniono ich treść, znacznie też upraszczając określenia celów, które do tej pory były długie, zawiłe i sformułowane w sposób dość ogólnikowy. Obecnie mamy więc 3 następujące cele: […]

Fundusze strukturalne – blaski i cienie

Nie jest tajemnicą, że system wdrażania funduszy unijnych jest skomplikowany i sprawia wiele kłopotów potencjalnym beneficjentom. W mediach coraz częściej pojawia się wiele artykułów na ten temat a informacje w nich zawarte często to półprawdy oraz wynik frustracji osób, którym nie udało się pozyskać funduszy.

Z łatwością odnaleźć można również artykuły sponsorowane i reklamowe, zamawiane przez organizacje i osoby utrzymujące się z wdrażania funduszy. Postaram się w tym tekście w miarę obiektywnie przedstawić trochę faktów, które w mojej opinii mają zasadnicze znaczenie dla uporządkowania wiedzy w tej kwestii.

System wdrażania funduszy w latach 2007 – 2013 jest bardziej skomplikowany niż ten z lat 2004-2006?

W okresie grudzień 2006 r. – marzec 2007 r. do Komisji Europejskiej przesyłane były z Polski programy operacyjne. Komisja Europejska zaakceptowała polskie Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na początku maja 2007 roku. Akceptując NSRO – plan wdrażania w oparciu o który przyznała Polsce wsparcie, zwróciła uwagę na skomplikowany system wdrażania programów zwłaszcza na instytucje pośredniczące pierwszego i drugiego stopnia. […]

Szkolenie „Fundusze strukturalne dla regionu” w Inowrocławiu

W dniu 12 października bieżącego roku odbędzie się bezpłatnie szkolenie o tematyce: „Fundusze strukturalne dla regionu”, organizatorem tego wydarzenia jest Ośrodek Komisji Europejskiej Europe Direct. Będzie ono miało miejsce w budynku Wyższej Szkoły Gospodarki na ulicy Poznańskiej 43/45 w Inowrocławiu w godzinach od 10-15. Szkolenie to ma na celu pomóc osobom, które pragną otworzyć własną Read more about Szkolenie „Fundusze strukturalne dla regionu” w Inowrocławiu[…]

Program Innowacyjna Gospodarka szansą dla polskich przedsiębiorstw.

Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. pozwala krajowym  przedsiębiorstwom na korzystanie z wszystkim istniejących funduszy strukturalnych. Przed 2004r. nasz kraj jako państwo stowarzyszone ze Wspólnotą mógł korzystać z funduszy przedakcesyjnych, jednak środki do wykorzystanie z tego tytułu były znacznie mniejsze niż obecnie.

Na lata 2007 – 2013 przewidzianych jest dla Polski 67,3 mld euro pomocy unijnej. Z Funduszy Strukturalnych oraz Funduszu Spójności są finansowane zarówno duże inwestycje jak budowa autostrad, modernizacja linii kolejowych jak i mniejsze o znaczeniu lokalnym oraz takie, z których korzystają przedsiębiorstwa przeznaczając pozyskane środki na inwestycje. […]

Dotacje unijne, a podatki.

Zgodnie z odpowiednią ustawą środki pozyskane w ramach dotacji z Unii Europejskiej z Funduszu Spójności czy funduszów strukturalnych zalicza się do środków publicznych, pochodzących z budżetu Wspólnoty. Przeciętnemu beneficjentowi mówi to pewnie niewiele, lecz znaczenie tej kwestii jest ogromne, gdyż właśnie ona określa, czy od uzyskanej z Brukseli pomocy musimy zapłacić podatek. Dotacje rozwojowe, czyli Read more about Dotacje unijne, a podatki.[…]